Oude koeien uit de sloot halen, dat is precies ons vak bij Studio Spreekwoord. Alleen doen wij het wandelend, met een Nederlandse uitdrukking als gids. In elke Spreekwoordenroute die we maken, blijkt een gewone stadspoort of een oud pakhuis de aanleiding voor een zegswijze die je al je hele leven gebruikt.

En daar is nu opnieuw ruimte voor. De provincie Noord-Brabant opent binnenkort weer een aanvraagronde van de subsidieregeling Levendig Brabant – Cultuur, Erfgoed, Sport en Vrije Tijd in de Mix. Dezelfde regeling waarmee we samen met lokale heemkundekringen al Spreekwoordenroutes realiseerden in Willemstad en Klundert en binnenkort Zevenbergen.

Wat is een Spreekwoordenroute?

Een Spreekwoordenroute is een interactieve wandelroute waarin bezoekers, groot of klein, langs historische plekken lopen en onderweg opdrachten en puzzels oplossen. Bij elke stop staat een verhaal uit de lokale geschiedenis centraal, met een Nederlands spreekwoord of uitdrukking die daar zijn oorsprong in blijkt te hebben. Zo wordt erfgoed niet alleen verteld, maar ook beleefd: al wandelend, al zoekend, al lachend om een woord dat je opeens heel anders bekijkt. Al doende leert men, zullen we maar zeggen.

Elke route wordt volledig op maat ontwikkeld. Geen kant-en-klaar sjabloon, maar verhalen die recht doen aan de eigen geschiedenis en identiteit van een plek, van vestingwerken tot kloosters, van ambachten tot rivierhandel.

Hoe de regeling werkt

Levendig Brabant vergoedt de helft van de projectkosten; de andere helft wordt lokaal gedragen, vaak door de gemeente. Zo namen in Willemstad en Klundert de gemeenten die andere helft voor hun rekening, naast de provinciale bijdrage.

Er zijn twee momenten om in te stappen:

• 1 t/m 8 oktober 2026, voor wie snel wil schakelen en de samenwerking al op tijd rond krijgt;
• 1 t/m 8 april 2027, voor wie liever meer tijd neemt om het concept en de financiering zorgvuldig voor te bereiden.

Wie doet mee?

Een Spreekwoordenroute komt altijd tot stand in samenwerking met een lokale partij die de geschiedenis van de plek kent, zoals een heemkundekring, een historische vereniging of een lokale erfgoedorganisatie. Zij brengen de verhalen en de historische kennis in; Studio Spreekwoord vertaalt dat samen met hen naar een route met verhalen, spreekwoorden, opdrachten, vormgeving en productie. De lokale partij is dus geen aanvrager aan de zijlijn, maar inhoudelijk eigenaar van het project.

Benieuwd of jouw plaats in aanmerking komt?

Ben je actief bij een gemeente, heemkundekring, historische kring of erfgoedorganisatie in Brabant en lijkt een eigen Spreekwoordenroute je wat, neem gerust contact met ons op. We denken graag vrijblijvend mee over de mogelijkheden, en over welke ronde, oktober of april, het beste bij jullie past.

Nieuwsgierig naar hoe zo’n route er in de praktijk uitziet? De Spreekwoordenroutes van Willemstad en Klundert staan als voorbeeld op onze website, en we sturen ook met plezier een fysiek exemplaar op.

Klundert is een spreekwoordenroute rijker! Na het succes van de route in Willemstad kun je nu ook in Klundert op pad met In de voetsporen van Maurits. Tijdens deze avontuurlijke speurtocht ontdek je de vestingstad aan de hand van spreekwoorden, verrassende verhalen en uitdagende opdrachten.

Feestelijke lancering

Afgelopen zaterdag vierden we de officiële opening in de Oude Kerk van De Stad Klundert, het startpunt van de route. Wethouder Danny Dingemans opende de route met een inspirerend woordje, waarna de eerste gezinnen direct op pad gingen om de code te kraken. Extra bijzonder was dat Lieve en Morris, de kinderen die schitteren in het routeboekje, als eersten de route mochten beleven. En Maurits? Die verscheen deze keer niet op een wit paard, maar wél op de gebakjes.

Ontdek Klundert met een andere bril

Tijdens de route wandel je langs dertien bijzondere locaties in de vestingstad. Je ontdekt hoe Maurits van Oranje Klundert versterkte, leert waarom water een belangrijk verdedigingsmiddel was en komt meer te weten over bijzondere plekken zoals de Stenen Poppen, het Prinsenhof en het oude stadhuis. Onderweg brengen spreekwoorden als ‘met klinkende munt betalen’, ‘dat zet zoden aan de dijk’ en ‘de prins op het witte paard’ de geschiedenis tot leven. Bij iedere stop los je een opdracht op. Elk goed antwoord levert een cijfer op en met alle cijfers samen kraak je aan het einde een digitale kluis. Zo beleef je de geschiedenis én leer je spelenderwijs de betekenis van spreekwoorden.

Gratis op pad

De route is ongeveer 2,3 kilometer lang, duurt ongeveer 75 minuten en is speciaal ontwikkeld voor gezinnen met kinderen van 6 tot 12 jaar. Het routeboekje is gratis verkrijgbaar bij De Stad Klundert (Molenstraat 33), waar de route ook begint.

Mooie media-aandacht

De feestelijke opening bleef ook lokaal niet onopgemerkt. Zowel Internetbode als ZuidWest Update besteedden aandacht aan de lancering en lieten zien hoe enthousiast de eerste gezinnen op pad gingen. We wensen alle avonturiers veel plezier in de voetsporen van Maurits en ontdek Klundert met een andere bril!

Ontdek de spreekwoordenroute in Klundert

Vier nieuwe spreekwoordenroutes live: Willemstad, Haarlem en Deventer (2x)

De meivakantie stond bij Studio Spreekwoord in het teken van lanceringen. Terwijl gezinnen op zoek waren naar een leuk uitje, gingen maar liefst vier nieuwe routes live — in Willemstad, Haarlem en Deventer. Door het hele land lopen mensen nu met spreekwoorden als rode draad door historische binnensteden.

Haarlem: Spic & Span wijzen de weg

In Haarlem gaan Spic & Span op pad door de binnenstad. De route voert langs bijzondere plekken — van de Koningstraat waar je loopt als een echte koning, tot Drogisterij Van der Pigge die decennialang voet bij stuk hield tegen warenhuis V&D. Langs het Spaarne leer je waarom je hier juist wél beren op de weg moet zien.

De Haarlem junior route duurt ongeveer 75 minuten en beslaat 2 km door het centrum. Geen app, geen scherm — gewoon een prachtig vormgegeven boekje in de hand. Inclusief spreekwoorden-speur-en-kleurplaat en de mogelijkheid om een SpreekwoordenDiploma te verdienen.

De route start bij de VVV op de Grote Markt, waar ook de schatkist staat die Spic & Span hebben achtergelaten.

Willemstad: In de voetsporen van Maurits

In het historische Willemstad kunnen kinderen van 6 tot 12 jaar vanaf 18 april op pad met In de voetsporen van Maurits — een interactieve speurtocht voor gezinnen. Tijdens de route stap je letterlijk in de wereld van Maurits van Oranje. Je ontdekt hoe de vestingstad werd verdedigd, duikt in verhalen uit het verleden en gaat zelf aan de slag met opdrachten door de stad.

Op elke stop los je een opdracht op. Elk goed antwoord levert een cijfer op — en met die cijfers kraak je aan het einde een echte schatkist in het Mauritshuis.

De route is ontwikkeld in samenwerking met Heemkundekring De Willemstad, gemeente Moerdijk, Visit Moerdijk, Alliantie Zuiderwaterlinie en Bezoekerscentrum Mauritshuis, met financiële steun van de provincie Noord-Brabant.

Deventer: twee routes voor de Hanzestad

Deventer is de stad met twee gloednieuwe routes tegelijk — want de Hanzestad heeft genoeg verhalen voor iedereen.

Deventer junior

Spic & Span nemen kinderen mee langs de bijzonderste plekken van Deventer: de vrouwengevangenis in de Walstraat, de Muntentoren waar vroeger de eigen Deventer munten werden geslagen, en het stadhuis met de vingerafdrukken van 2264 inwoners in de ramen. 

Deventer volwassenen

Dezelfde stad, een heel andere blik. De volwassen editie voert langs historische locaties die je niet in een reguliere stadsgids vindt — met diepgaandere verhalen, uitdaagse puzzels en spreekwoorden verweven in de rijke geschiedenis van de Hanzestad. 

Door het hele land

Met deze lanceringen zijn er nu spreekwoordenroutes in steden verspreid door heel Nederland. De reacties van lopers zijn hartelijk: gezinnen, volwassenen, toeristen en locals ontdekken hun stad op een manier die ze niet verwachtten.

Studio Spreekwoord werkt intussen al aan de volgende routes: Amersfoort, Hilvarenbeek en Eindhoven staan op de planning.

Alle routes bekijken of bestellen?

Alle spreekwoordenroutes zijn te vinden en te bestellen via spreekwoordenpad.nl en de webshop op studiospreekwoord.nl/webshop.

Heb je een vraag over de routes, of wil je samenwerken aan een route voor jouw stad of gemeente? Neem contact op via studiospreekwoord.nl/contact.